Nee. Kijk nooit rechtstreeks naar de zon, ook niet heel even, tenzij je een zonnefilter gebruikt dat bedoeld is voor directe zonwaarneming of een goede eclipsbril met de vermelding ISO 12312-2. Een gewone zonnebril, hoe donker ook, beschermt je ogen hiervoor niet.
Dat geldt elke zonnige dag en tijdens een zonsverduistering. Op woensdag 12 augustus 2026 is vanuit Nederland een gedeeltelijke zonsverduistering zichtbaar. Dan blijft altijd een deel van de felle zon zichtbaar, dus je hebt de hele tijd bescherming nodig als je rechtstreeks kijkt.
Waarom je ogen schade kunnen oplopen
De zon lijkt klein aan de hemel, maar stuurt nog steeds zeer intens licht naar je ogen. Je ooglens bundelt dat licht op je netvlies. Juist daar kan schade ontstaan, soms blijvend. De Koninklijke Nederlandse Vereniging voor Weer- en Sterrenkunde waarschuwt dat oogschade al in zeer korte tijd kan optreden en dat zelfs een smalle sikkel van de zon tijdens een eclips sterk genoeg is om schade te veroorzaken.
Lees het veiligheidsadvies van de KNVWS voor de eclips van 12 augustus 2026.
Wegkijken na een snelle blik is dus geen veiligheidsmethode. Ook wachten tot de zon achter een dunne wolk staat is geen oplossing. Als je de zon nog ziet, kijk je niet rechtstreeks zonder geschikt filter.
Een gewone zonnebril is niet genoeg
Een zonnebril maakt de omgeving prettiger op een fel terras, maar is niet gemaakt om naar de zon te staren. Zelfs zeer donkere glazen laten veel te veel zonlicht door voor directe zonwaarneming. Dat geldt ook voor een zonnebril op sterkte, een skibril, gelaste röntgenfoto’s, zwartgemaakt glas en oud fotonegatief.
Gebruik een eclipsbril of losse kijker die expliciet bedoeld is om direct naar de zon te kijken. De relevante norm is ISO 12312-2:2015 voor filters voor directe observatie van de zon. De norm geldt juist niet voor gewone zonnebrillen. Koop zo’n bril bij een betrouwbare verkoper, controleer de verpakking en gebruik hem niet als het filter gekreukt, gescheurd of beschadigd is.
Een eclipsbril is geen bril om mee rond te lopen. Zet hem op, kijk omhoog, kijk weer omlaag en zet hem af. Laat een jong kind alleen meekijken als je erbij blijft en de bril goed aansluit.
Camera, verrekijker en telescoop maken het gevaar groter
Kijk nooit door een camera, verrekijker of telescoop naar de zon zonder een speciaal zonnefilter dat voor dat apparaat is gemaakt. Die optiek verzamelt en bundelt het zonlicht. Daardoor kan ernstige oogschade onmiddellijk ontstaan.
Zet ook geen eclipsbril voor je ogen terwijl je door een verrekijker, telescoop of cameralens kijkt. Het gebundelde licht kan door het brilfilter heen branden. Voor zulke apparatuur hoort het zonnefilter aan de voorkant te zitten, aan de kant die naar de zon wijst. Een filter achter het oculair is geen veilig alternatief.
De veiligheidsrichtlijnen van NASA adviseren om deskundig advies te vragen voordat je een telescoop, camera of verrekijker voor de zon gebruikt. Dat is verstandig. Een slecht passend filter, een scheurtje of een fout gemonteerd onderdeel is genoeg om het mis te laten gaan.
Veilig kijken op 12 augustus 2026
De eclips die je in Nederland op 12 augustus 2026 ziet, is gedeeltelijk. Er is hier dus geen moment waarop de zon helemaal door de maan wordt bedekt. De regel is simpel: kijk alleen rechtstreeks met een intacte eclipsbril of een veilige handviewer die voor zonwaarneming is bedoeld.
Heb je die niet, kijk dan indirect. Maak bijvoorbeeld een klein gaatje in een stevig karton en laat de zon met je rug naar de zon op een wit vel schijnen. Kijk naar het geprojecteerde beeld op het papier, nooit door het gaatje. Ook de kleine openingen tussen bladeren kunnen tijdens een eclips sikkels van zonlicht op de grond projecteren.
Wil je daarna leren welke lichtpunten je ’s avonds ziet, lees dan sterren en planeten herkennen aan de hemel. Daarvoor heb je geen zonnefilter nodig, want je kijkt dan niet naar de zon.
Hey! Mijn naam is Sofie en ik ben een van de eigenaren van MusCom.nl. Al heel mijn leven houd ik van het vertellen van mooie verhalen en het samenvatten van nuttige informatie. Zo ben ik in 2025 dit blog begonnen waar ik probeer dagelijks relevante content te publiceren.
