Wat voor hemellichaam is de zon?

De zon is een hemellichaam, en preciezer: een ster. Zij is geen planeet, omdat in haar kern zelf energie ontstaat door kernfusie. Een planeet maakt die energie niet zelf, maar draait om een ster.

Een antwoord dat je kunt onthouden: de zon is de enige ster van ons zonnestelsel. Zij geeft licht en warmte doordat waterstof in haar kern wordt samengevoegd tot helium.

Waarom is de zon een ster?

Een ster is een heel hete bol plasma waarin kernfusie plaatsvindt. Plasma lijkt op gas, maar is zo heet dat de atomen uit geladen deeltjes bestaan. De zon bestaat vooral uit waterstof en helium. In het centrum is het ongeveer 15 miljoen graden Celsius heet, heet genoeg om waterstofkernen samen te voegen.

Bij dat samenvoegen ontstaat helium en komt een enorme hoeveelheid energie vrij. Die energie reist langzaam naar buiten en verlaat de zon uiteindelijk als licht en warmte. Dat is het verschil dat telt: een ster produceert energie via kernfusie.

De zon is dus geen bal vuur zoals een kampvuur. Een kampvuur brandt door een chemische reactie met zuurstof. De zon heeft geen vaste grond en brandt niet op die manier. Zij is vooral een gloeiend hete massa plasma, bijeen gehouden door haar eigen zwaartekracht.

NASA beschrijft de zon als een ster van ongeveer 4,5 miljard jaar oud, vooral opgebouwd uit waterstof en helium. De kern is de plaats waar waterstof fuseert tot helium.

NASA: feiten over de zon

Waarom is de zon geen planeet?

De aarde, Mars en Jupiter zijn planeten. Zij draaien om de zon en ontvangen licht en warmte van haar. Geen van die planeten heeft in zijn kern de hoge temperatuur en druk die nodig zijn om waterstof langdurig te laten fuseren.

Groot zijn is dus niet genoeg om een ster te zijn. Jupiter is bijvoorbeeld de grootste planeet van ons zonnestelsel, maar hij is nog altijd geen ster. Hij maakt geen energie via waterstoffusie zoals de zon dat doet.

Dat de zon er aan de hemel veel groter uitziet dan andere sterren, verandert haar soort niet. De zon lijkt groot en fel omdat zij heel dichtbij staat. Gemiddeld staat zij ongeveer 150 miljoen kilometer van de aarde. Andere sterren staan veel verder weg, maar zijn net als de zon sterren die zelf licht produceren.

De snelle beslisregel

  • Maakt een hemellichaam zelf energie door kernfusie? Dan is het een ster.
  • Draait het om een ster en heeft het geen kernfusie? Dan is het een planeet.
  • Draait het om een planeet? Dan is het een maan.

Gebruik deze regel voor een quiz of huiswerk, maar onthoud dat astronomen bij sommige objecten verder kijken naar massa, baan en vorm. Voor de zon is er geen twijfel: zij is een ster.

Wil je daarna precies kunnen uitleggen wat een ster, planeet en maan van elkaar onderscheidt? Lees dan het verschil tussen een ster, planeet en maan.

Een paar feiten over de zon

  • De zon is de enige ster van ons zonnestelsel.
  • Het licht van de zon doet er ongeveer 8 minuten en 20 seconden over om de aarde te bereiken.
  • De zon is ongeveer 100 keer zo breed als de aarde.
  • Zij heet vaak een gele dwerg, al is zij voor een ster zeker niet klein.

Wil je verder dan het quizantwoord, dan kun je lezen wat voor soort ster de zon precies is.

Kijk nooit zomaar rechtstreeks naar de zon

Ook als de zon deels door de maan wordt bedekt, mag je niet zonder geschikte bescherming rechtstreeks kijken. Een gewone zonnebril beschermt je ogen niet voldoende. Gebruik alleen een veilige eclipsbril of een andere methode die speciaal voor zonwaarneming bedoeld is.

NASA: veilig naar de zon en een zonsverduistering kijken